Хүний эрхийг ойлгохгүй бол бид хэнийг ч ойлгохгүй

Хүний эрхийн мэдрэмж гэдэг ойлголтоос эхэлдэг. Төвөгшөөх биш ойлгож, хүлээн зөвшөөрөх хандлага өөрчлөлтийн эхлэл юм.

Лантуун ДОХИО ТББ-ын хамт олон Mongolian Deaf Education ТББ-аас зохион байгуулсан дохионы хэлний анхан шатны 5 өдрийн сургалтад хамрагдлаа. Энэхүү сургалтаар бид хүний эрхийн ойлголт ямар өргөн, бас ямар нарийн болохыг илүү гүн мэдэрч ойлгож авсан.

Дохионы хэлний боловсрол яагаад төрийн бодлогын түвшинд хангалттай дэмжигдэхгүй байгаа нь анхаарал татах асуудал хэвээр байна. Өнөөдрийг хүртэл энэ чиглэлээр мэргэжлийн нарийн хөтөлбөр, бакалаврын түвшний сургалт үгүй, мөн цор ганц гэгдэх 29 дүгээр сургуулийн асуудал ч бодлогын шинэчлэл, тогтолцооны өөрчлөлтөөр хангагдахгүй байсаар байна.

Бид өөрсдөө тухайн асуудлыг туулж үзээгүй бол “надад хамаагүй” гэж хандах хандлага нийгэмд байсаар байгаа нь хамгийн том саадын нэг юм. Хүний эрхийн асуудал бол хэн нэгний биш, бид бүгдийн дундын асуудал.

Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн дуу хоолойг зөвхөн тэд өөрсдөө хүргэх ёстой биш. Шийдвэр гаргах түвшинд, барилга байгууламж төлөвлөхдөө, боловсролын бодлого хэрэгжүүлэхдээ анхнаасаа тэдний оролцоог хангаж, хэрэгцээг нь тусгах нь чухал. Үгүй бол асуудал үүссэний дараа нөхөх байдлаар хандах нь тогтолцооны хувьд үр дүнгүй хэвээр үлдэнэ.

Төрийн бодлого халамжид төвлөрөхөөс илүү боловсрол, хүртээмжтэй дэд бүтэц, тохирсон үйлчилгээ, бие даан амьдрах боломжийг бүрдүүлэхэд чиглэх ёстой. Мөн иргэдийн хүний эрхийн боловсролыг нэмэгдүүлэхэд бүх шатны байгууллагууд анхаарах шаардлага байна.

Бид бүхий л аж ахуйн нэгж, байгууллага, хувь хүмүүст хандан уриалж байна. Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн дуу хоолойг хүүхдийн эрх, хүний эрх, боловсролын асуудал бүр дээр хамтад нь илэрхийлж байгаарай.

Хүн бүрийг төвөгшөөх зүйл мэт бус, эрхэм чанартай хүн гэдгээр нь хүлээн авч, хүний эрхийн мэдрэмжтэй байх нь чухал. Энэ ойлголтоо тэлэх тусам бид аливааг өнгөц дүгнэдэг, айдас, үл ойлголцлоос үүдэлтэй хандлагаасаа холдож чадна.

Хүний эрхийн боловсролоо нэмэгдүүлж, бие биенээ хүндэлж, хайрлаж, нэгнийхээ төлөө гэсэн сэтгэлтэй байхад хүчирхийлэл буурч, урьдчилан сэргийлэх боломж нэмэгдэнэ.

Монгол Улсад тэгш боломж, тэгш хүртээмжийн асуудал бодитоор дутагдаж байна. “Ид шидийн орон” төсөл нь энэ орон зайг нөхөх, хүн бүрт нээлттэй, тэгш боломжийг бүрдүүлсэн жишиг төв болохыг зорьж байна.

Хүүхдэд ээлтэй нийгэм гэдэг нь үнэн хэрэгтээ хүн бүрт ээлтэй, хүнээ дээдэлдэг нийгэм юм. Ирээдүйгээ бүтээхдээ зөвхөн хөрөнгө биш, хүнээ боддог, хүнлэг нийгмийг бий болгоход анхаарч, өөрийн оролцоог нэмэгдүүлэхийг уриалж байна.